یادداشت: ساسان آقایی
سناریوهای نهایی مذاکرات و نتیجهی آن
فرضیههای ما اینها هستند:
🔴 ترامپ و دارودستهی املاکیها، خایگان جنگیدن را ندارند
🟡 جمهوری اسلامی به دنبال یک راه فرار از مهلکهی امروزین، بدون تنش نظامی و با کمترین هزینه است
این فرضیهها به چند سناریوی ممکن میانجامد:
1⃣ تعلیق در برابر تعلیق
به این معنا که جمهوری اسلامی و آمریکا به مانند توافق سعدآباد در سال ۸۲ و توافق ژنو در سال ۹۳ میپذیرند که از سمت جمهوری اسلامی، غنیسازی در خاک ایران و در سمت آمریکا برخی تحریمهای مهم و از جمله تحریم نفت تا یک سقف فروش مشخص، برای یک مدت تعلیق شود تا به اصطلاح دو طرف فرصت بیشتری برای دستیابی به “توافق اصلی” بیابند
2⃣ به رسمیت شناختن حق غنیسازی جمهوری اسلامی اما تعطیل کردن آن
در این سناریو دولت آمریکا به رهبری ترامپ تفاهمی را امضا میکند که در آن حق غنیسازی برای جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته شده و به این ترتیب جمهوری اسلامی وارد کلوپ اندک کشورهای دارای حق غنیسازی میشود اما غنیسازی متوقف شده و سوخت راکتورها به شکلی تضمین شده از خارج از ایران تامین میشود
3⃣ پیشنهاد کنسرسیوم و غنیسازی موقت تا شکل گرفتن کنسرسیوم
به این شکل خواهد بود که جمهوری اسلامی تا تشکیل یک کنسرسیوم شامل روسیه، آمریکا و یه کشور منطقه (عربستان یا امارات) غنیسازی خود را در حدود برجام ادامه خواهد داد و با تشکیل کنسرسیوم، دارای سهم برابر در آن خواهد شد و غنیسازی در داخل خاک ایران را متوقف میکند
☑️ نتیجهی سناریوها:
- در سناریوی نخست، یک توافق موقت خواهیم داشت که نه یک بار که ۲ تا ۳ بار به هوای رسیدن به یک توافق قدرتمند و اصلی تمدید میشود و با این تمدیدها در عمل بخش زیادی از عمر دولت ترامپ سپری خواهد شد.
- در سناریوی دوم جمهوری اسلامی از غنیسازی در خاک ایران دست میشوید اما یک سند رسمی امضاشده از سوی آمریکا و مورد تایید آژانس و شورای امنیت را به دست خواهد آورد که حق غنیسازی برای جمهوری اسلامی را تامین میکند و طبیعتن در آینده بابت استفاده از این حق، نمیتوان جمهوری اسلامی را مواخذه یا تنبیه کرد. بنابراین امروز تاسیسات غنیسازی را برمیچیند اما در آینده (کمتر از ۴ سال) میتواند براساس سندی که در دست دارد و دارای بار حقوقی و مشروعیت است، با استناد به داشتن حق غنیسازی، چرخه را احیا کرده و غنیسازی را دوباره از سر بگیرد.
- در سناریوی سوم نیز که تشکیل کنسرسیوم است، روند تشکیل و به راه افتادن چرخهی غنیسازی در یک کشور منطقه، با همکاری روسیه به قدری طولانی خواهد شد که در عمل جمهوری اسلامی تا اواخر دولت ترامپ به غنیسازی محدود در حدود برجام در خاک ایران ادامه خواهد داد.
⚠️ پیامدها
🔸 تمامی سناریوها منتهی به یک تفاهم ضعیف و شکننده خواهد شد.
🔹 هیچ کدام از این تفاهمها، بحران اقتصادی ایران و مشکل داخلی جمهوری اسلامی با مردم ایران را حل نخواهد کرد و بهبود نمیبخشد.
🔸 دونالد ترامپ، تفاهمهایی به مراتب چند برابر ضعیفتر از برجام را “بزرگترین قرارداد تاریخ بشریت” خواهد خواند و هوادارانش این را باور میکنند.
🔹 هیچ کدام از این سه سناریو، مورد قبول اسراییل نخواهد بود!
